Cá kho làng Vũ Đại từ lâu đã trở thành đặc sản Hà Nam nổi tiếng khắp cả nước. Không chỉ đơn thuần là một món ăn dân dã, cá kho nơi đây còn mang đậm hương vị truyền thống Bắc Bộ, gắn liền với vùng đất làng Vũ Đại (xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân, Hà Nam) – quê hương của nhà văn Nam Cao.
Làng Vũ Đại xưa vốn là một vùng quê thuần nông. Vào những dịp lễ Tết, người dân thường kho cá để dùng dần trong nhiều ngày. Nhờ cách kho cầu kỳ, tỉ mỉ và bí quyết gia truyền, món cá kho nơi đây dần trở thành thương hiệu đặc sản truyền thống được nhiều người tìm mua, đặc biệt mỗi dịp Tết Nguyên Đán.
Cá trắm đen nuôi tự nhiên, trọng lượng từ 3–5kg
Thịt chắc, ít mỡ, kho lâu không bị nát
Niêu đất dày, chịu nhiệt tốt
Kho bằng củi nhãn giúp giữ lửa đều, tạo mùi thơm đặc trưng
Riềng, gừng, hành khô, ớt
Nước mắm cốt nguyên chất
Tương cua, nước cốt chanh tạo vị thanh đặc biệt
Cá được kho liên tục từ 12–16 tiếng. Trong suốt quá trình kho, người thợ phải canh lửa đều tay để cá chín rục, xương mềm mà thịt vẫn săn chắc.
Thịt cá săn chắc, đậm vị
Xương mềm rục có thể ăn được
Nước kho sánh đặc, màu nâu cánh gián đẹp mắt
Mùi thơm riềng gừng lan tỏa hấp dẫn
Cá kho làng Vũ Đại ngon nhất khi ăn cùng cơm trắng nóng, dưa hành hoặc rau luộc dân dã.
Hiện nay, cá kho niêu đất làng Vũ Đại không chỉ phục vụ bữa cơm gia đình mà còn trở thành quà biếu Tết cao cấp, mang ý nghĩa đủ đầy, sum vầy. Mỗi niêu cá được đóng gói cẩn thận, vận chuyển toàn quốc.
Vào dịp cuối năm, nhu cầu tăng cao nên khách hàng thường đặt trước nhiều ngày để đảm bảo có hàng.
Tùy theo kích thước niêu và trọng lượng cá, giá cá kho làng Vũ Đại dao động từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng/niêu. Mức giá phản ánh nguyên liệu chất lượng và công sức kho thủ công suốt nhiều giờ.
Cá kho làng Vũ Đại không chỉ là một món ăn truyền thống mà còn là biểu tượng ẩm thực của vùng đất Hà Nam. Với quy trình chế biến cầu kỳ, hương vị đậm đà và giá trị văn hóa lâu đời, món cá kho này xứng đáng là đặc sản nổi tiếng miền Bắc mà bạn nên thử ít nhất một lần.
(Tổng hợp/Ảnh: Internet)